ارائه کننده: سارا هدایتی کلیجی
استاد راهنما: دکتر سیدمحسن حسینی
استاد مشاور: دکتر سیدجلیل علوی
استاد مشاور دوم: دکتر محدثه امیری رسکتی
استاد ناظر داخلی: دکتر یحیی کوچ، دکتر مسعود طبری
استاد ناظر خارجی: دکتر زینب جعفریان جلودار، دکتر کامران نصیر احمدی
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر اکبر نجفی
تاریخ: 1403/08/23
ساعت: 11
مکان: سالن اصلی کاخ

چکیده:
در مطالعه حاضر بااستفاده از الگوریتم‌­های مدل­‌سازی در ارزیابی رویشگاه بالقوه گونه­ ها( شبکه عصبی مصنوعی (ANN)، مدل خطی تعمیم­‌یافته (GLM)، خطوط رگرسیون تطبیقی چند متغیره (MARS)، حداکثر آنتروپی (Maxent) و جنگل تصادفی(RF) و نقشه متغیرهای زیست­ اقلیمی و فیزیوگرافی، پراکنش جغرافیایی راش شرقی (Fagus orientalis Lipsky) و (Q. castaneifolia) در جنگل­ های هیرکانی در شرایط فعلی و تحت اقلیم آینده مدل­ سازی شد. نتایج نشان داد، ارتفاع، تغییرات فصلی دما و شیب به ترتیب بیشترین تأثیر را در تعیین مطلوبیت رویشگاه راش شرقی داشتند. بر اساس سناریوی خوش‌بینانه (ssp1-2.6) و سناریوی بدبینانه (RCP8.5) در سال‌های2041-2070 و 2071-2100 مربوط به میانگین مدل­‌های اقلیمیMRI-ESM2-0،  IPSL-CM6A-LR وGFDL-ESM4 ، رویشگاه راش شرقی با حداقل 8/8 درصد و حداکثر 63/10 درصد تلفات مواجه خواهد بود. بر اساس مقادیر درصد مشارکت، مقادیر بارش خشک ترین ماه (Bio14)، شیب و تغییرات فصلی بارش (Bio15)، به ترتیب بیشترین سهم را در پراکنش بلندمازو داشتند. در هر دو دوره زمانی و تحت هر دو سناریوی تغییرات اقلیمی بر اساس میانگین مدل ­های اقلیمی، شدید­ترین کاهش در محدوده اقلیمی مناسب گونه بلندمازو، 29/5 درصد است که در سال 2100 تحت سناریوی بدبینانه اتفاق خواهد افتاد. تغییرات کاربری اراضی منطقه هیرکانی در بازه زمانی 20 ساله با استفاده از تصاویر Landsat -5MMS (سال­های 2000، 2005 و 2010) و Landsat -8OLI- 2/TIRS-2 (سال­های 2015 و 2020) در سامانه  Google Erth Engineمورد بررسی قرار گرفت. بر اساس الگوریتم طبقه­بندی جنگل تصادفی (RF)، دقت کلی و ضریب کاپا در تمامی سال­های مورد مطالعه بالای 80 درصد بدست آمد که نشان­ دهنده صحت طبقه ­بندی بوده است. از زنجیره خودکار مارکوف  (Chain Automata-Camarkov) برای پیش­ بینی احتمال در 50 و 100 سال آینده استفاده شد. نتایج نشان داد در سال 2100، سطح اراضی جنگلی به 43/13972کیلومتر مربع (16 درصد) و مساحت مناطق آبی به 6/36 (4/4%) کیلومتر مربع کاهش می یابد و مساحت اراضی مرتع، کشاورزی، ساخته­ شده و بایر به ترتیب (2/1150، 941.6، 1، 8/784 و 8/116 کیلومترمربع) افزایش خواهد یافت. با هم­ پوشانی نقشه اقلیمی نهایی گونه­‌های راش و  بلندمازو با نقشه حاصل از تغییر کاربری اراضی در سال‌های 2050 و 2070 بر اساس سناریوی خوش­ بینانه به ترتیب تا سال­‌های 2070 و 2100. با احتساب اثر ترکیبی، مساحت پیش­‌بینی‌شده برای بلندمازو 68/6509 و 46/6496 کیلومتر مربع و در سناریوی بدبینانه، 96/6358 و 98/5528 کیلومتر مربع از جنگل‌­ها نسبت به تأثیر تغییر اقلیم به تنهایی کاهش می‌­یابد. برای گونه راش در سناریوهای یکسان تا سال 2070 و 2100 در سناریوی خوش­ بینانه به ترتیب 6/5571 و 49/5278 کیلومتر مربع و در سناریوی بدبینانه 22/4905 و 3/3755 کیلومتر مربع از کاربری جنگل نسبت به اثر اقلیم به تنهایی کاهش می­ یابد.