ارائه کننده: فائزه جعفری
استاد راهنما: دکترحمیدرضا مرادی رکابدارکلایی
استاد راهنمای دوم: دکتر علی باقری
استاد ناظر داخلی: دکتر مهدی وفاخواه، دکتر وحید موسوی
استاد ناظر خارجی: دکتر فرود شریفی، دکتر باقر قرمزچشمه
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر سیدحمیدرضا صادقی
تاریخ: 1403/03/03
ساعت: 9:30
مکان: سالن اصلی کاخ 

چکیده:
پژوهش حاضر به ­منظور بررسی اثر تغییر اقلیم بر امنیت آب در حوزه­ های آبخیز شرق مازندران انجام گرفته است. برای انجام این پژوهش، از نرم­افزار Lars-WG و مدل HadGEM2 برای بررسی تغییر اقلیم تحت سناریوهای RCP2.6 ، RCP4.5و RCP8.5 و از رویکرد پویایی سامانه و نرم­افزار Vensim برای ارزیابی امنیت آب استفاد شد. از مدل هیدرولوژیکی  IHACRES به­منظور شبیه­ سازی جریان در دوره آتی و بررسی اثر تغییر اقلیم بر رواناب، استفاده شد. با استفاده از چارچوب مفهوم بیان شده امنیت آب توسط (UN- Water، 2013)، معیارهای مربوط به زیرسامانه­ های امنیت آب تعیین و محاسبه شد. این معیارها شامل عرضه و تقاضای آب، سرانه آب در دسترس، بهره­ وری اقتصادی آب کشاورزی، درآمد ناخالص داخلی (GDP)، تعداد وقوع سیل، تعداد جمعیت کل و مهاجرت، نیاز آب محیط ­زیستی، شاخص­ های کیفی آب و سرمایه­ گذاری در بخش­ های انتقال آب، جمع­ آوری آب سطحی و مقابله با بلایای مرتبط با آب می­ باشند. برای محاسبه نیاز آب محیط­ زیستی از روش Tennant و Tessmann استفاده شد. کیفیت آب با استفاده از روش Schoeller و Wilcox توسط نرم­افزار AqQA، محاسبه شد. برای برآورد نیاز آبی محصولات کشاورزی به­منظور محاسبه بهره­وری از نرم­افزار CROPWAT 8.0 استفاده شد. بهره­وری اقتصادی آب کشاورزی توسط شاخص بهره­وری اقتصادی ((BPD محاسبه شد. معیارهای دیگر بر اساس داده­ها و اطلاعات موجود جمع ­آوری و مورد بررسی آماری قرار گرفت. برای تهیه نقشه کاربری اراضی از طبقه­ بندی پیکسل پایه در بستر سامانه Google Earth Engine استفاده شد. در مرحله بعد با استفاده از رویکرد پویایی سامانه مدل مفهومی امنیت آب پژوهش ایجاد و ساختار حلقه­ های علیتی در نرم­افزار Vensim ترسیم و الگوهای آن بیان شد. سپس مدل پویای امنیت آب با استفاده از نمودارهای حالت جریان توسعه داده شد. برای ارزیابی اثر سناریوها بر چشم ­انداز تببین شده برای سامانه، متغیر حالت منابع آب سطحی و زیرزمینی به ­عنوان نشان­ دهنده حالت سامانه مورد بررسی قرار گرفت. بسته­ های سناریویی مشخص گردید و در مدل سامانه امنیت آب منطقه اعمال و مدل مزبور برای سال­های 1400 تا 1420 اجرا شد. نتایج نشان داد با توجه به آزمون روند انجام شده و مقدار آماره Mann-kendall و P محاسبه شده مشاهده می ­شود که در همه شش سناریو منتخب، امنیت آب در دوره آتی دارای روند معنی­دار (05/0> P) و کاهشی می­ باشد. همچنین اثر تغییر اقلیم بر امنیت آب در سناریو  RCP4.5 و RCP8.5 در سطح 5 درصد معنی­دار و دارای روند کاهشی و در سناریو  RCP2.6  در سطح 10 درصد معنی­ دار و دارای روند کاهشی است. مهم­ترین معیار و زیر­سامانه تاثیر­گذار بر امنیت آب به ترتیب تقاضای آب کشاورزی و زیر­سامانه منابع آب می­باشند.